Overwinteren in Spanje: wat je regelt bij een verblijf van meer dan drie maanden

Overwinteren in Spanje doen elk jaar tienduizenden Nederlanders en Belgen, en de meesten gaan ervan uit dat het als EU-burger zonder formaliteiten kan, zo lang als je wil. Dat klopt voor drie maanden. Daarna verandert er in Spanje iets, en ook thuis loop je bij een langer verblijf tegen grenzen aan die de meeste overwinteraars niet kennen.

De eerste drie maanden: alleen je paspoort of ID-kaart

Als EU-burger mag je tot drie maanden in Spanje verblijven met een geldig paspoort of identiteitskaart, zonder voorwaarden of formaliteiten. Daar zit geen 90/180-regel achter; die geldt alleen voor wie geen EU-burger is.

Langer dan drie maanden: inschrijven, en dat is geen keuze

Wie langer dan drie maanden blijft, moet zich binnen drie maanden na aankomst laten registreren als inwoner en krijgt dan het certificado de registro, voor €12,00, met het NIE erop. Voor wie niet werkt, gelden twee voorwaarden: voldoende middelen, zonder vast minimumbedrag, en een ziektekostenverzekering die alle risico's dekt.

Dat is het punt waarop de gangbare voorstelling niet klopt. "Zes maanden overwinteren zonder papieren" is volgens de Spaanse regels geen optie. Hoe streng daarop wordt gecontroleerd is een andere vraag, maar de verplichting bestaat. Uitgebreider in residencia aanvragen in Spanje.

Nederland: acht maanden is de grens, niet de veilige marge

Volgens de Wet basisregistratie personen moet je je uitschrijven als je verwacht binnen een jaar ten minste twee derde van de tijd buiten Nederland te zijn. Twee derde van een jaar is ongeveer 243 dagen, dus acht maanden. Het gaat om een verwachting over twaalf maanden, niet om het kalenderjaar. Wie op acht maanden mikt, zit er dus precies op.

Blijf je ingeschreven en woon je feitelijk in Nederland, dan blijven de basisverzekering en de AOW gewoon doorlopen.

Nederland: wie AIO heeft, heeft een veel kortere termijn

Wie een onvolledige AOW heeft en een aanvulling krijgt (AIO), mag volgens de SVB maximaal 91 dagen per jaar buiten Nederland zijn, dertien weken. Wie langer overwintert, verliest de aanvulling voor die periode. Dit staat in vrijwel geen overwinteringsgids, en het raakt juist mensen met een krap budget.

België: tijdelijke afwezigheid en de pensioendienst

Wie langer dan drie maanden weg is, kan dat bij de gemeente melden als tijdelijke afwezigheid. Volgens de instructies van de federale dienst bevolking is dat een mogelijkheid en geen plicht, voor maximaal een jaar vanaf de melding, één keer te verlengen. Gepensioneerden moeten een verblijf in het buitenland van meer dan een maand wel ten minste een maand vooraf melden aan de Federale Pensioendienst.

Zorg tijdens de winter

Met de Europese ziekteverzekeringskaart krijg je in Spanje de zorg die medisch nodig is, rekening houdend met de aard van de zorg en de verwachte duur van het verblijf. Bij een langer verblijf hoort dus ook meer zorg onder de kaart. De zorg wordt wel verleend volgens de Spaanse regels, inclusief eventuele eigen bijdragen. Belgen moeten weten dat de kaart volgens het RIZIV niet werkt in een privéziekenhuis, en in toeristische gebieden zijn dat er veel.

Belasting: wie woont waar?

Waar je in Nederland woont, wordt beoordeeld naar de omstandigheden. Wie de winter in Spanje doorbrengt en verder in Nederland leeft, blijft daar fiscaal inwoner. In Spanje word je fiscaal inwoner bij meer dan 183 dagen in het kalenderjaar, of als de hoofdzaak van je economische belangen daar ligt. Een gewone overwinteraar komt daar niet aan, maar wie zijn Nederlandse woning verkoopt en in Spanje een huis heeft, moet het goed uitzoeken.

Een winterwoning huren

Een huur voor een seizoen valt in Spanje niet onder de gewone woonhuur maar onder de huur voor ander gebruik, en toeristische verhuur valt helemaal buiten de huurwet. De landelijke registratieplicht met een registratienummer voor zulke verhuur is op 19 mei 2026 door het Spaanse Hooggerechtshof vernietigd; alleen de gegevensuitwisseling met platforms bestaat nog. Een NIE heb je als huurder niet nodig. Voor wie wil kopen wel: zie huis kopen in Spanje en het NIE.

Vragen die we krijgen

Ik overwinter vier maanden. Moet ik iets doen?
In Spanje wel: na drie maanden hoort de registratie als inwoner. In Nederland niet, zolang je binnen een jaar onder twee derde van de tijd blijft.

Verandert er iets als ik een eigen appartement heb?
De verblijfsregels niet. Wel de belasting: als eigenaar betaal je jaarlijks de Spaanse belasting voor niet-inwoners en de IBI. Zie belasting op een tweede woning in Spanje.

Is mijn reisverzekering genoeg?
Voor de registratie als inwoner vraagt Spanje een ziektekostenverzekering die alle risico's dekt. Of een specifieke polis daaraan voldoet, hangt van de polis af; vraag het na vóór de afspraak.

Waarom Buenaley?

Buenaley is een Spaans advocatenkantoor dat Nederlandse en Belgische cliënten begeleidt. Voor overwinteraars nemen wij twee dingen uit handen, in deze volgorde.

Het eerste is het NIE en de registratie als inwoner voor wie langer dan drie maanden blijft. Dat regelen wij via onze NIE-dienst.

Het tweede is de woning: wie na een paar winters huren wil kopen, begeleiden wij bij de aankoop en de jaarlijkse verplichtingen.

• NIE-aanvraag, ook vanuit Nederland of België
• Afspraak en dossier voor het certificado de registro
• Huurcontract voor de winter gecontroleerd
• Begeleiding bij de aankoop van een eigen winterverblijf
• Jaarlijkse belastingen voor eigenaren geregeld, met Nederlandstalig contact

Langer dan drie maanden in Spanje deze winter? Laat weten hoe lang en waar, dan hoor je wat er geregeld moet worden. Of begin met de NIE-aanvraag.