Remote werken vanuit Spanje: geen visum nodig, wel twee valkuilen

Het scenario komt steeds vaker voor. Je verhuist naar Spanje, je werkgever in Nederland of België vindt het prima dat je vanaf daar doorwerkt, en verder verandert er ogenschijnlijk niets. Geen visum, geen vergunning, gewoon je laptop mee.

Dat eerste klopt. Als EU-burger heb je inderdaad geen enkele werkvergunning nodig. Maar er verschuiven op de dag van je verhuizing twee dingen automatisch, zonder dat iemand er een formulier voor invult, en daar gaat het bijna altijd mis: je sociale zekerheid en het heffingsrecht op je loon.

Geen vergunning, wel een inschrijving

Het recht zelf staat in artikel 7, lid 1 van Richtlijn 2004/38/EG: wie werknemer of zelfstandige is in het gastland, of over voldoende bestaansmiddelen en een ziektekostenverzekering beschikt, mag er wonen. Spanje voert dat uit via Real Decreto 240/2007, met de inschrijving in het Registro Central de Extranjeros binnen drie maanden. Hoe die inschrijving verloopt staat in residencia aanvragen in Spanje.

Eén detail is het onthouden waard als het loket moeilijk doet over je inkomen: artikel 7.7 van datzelfde besluit verbiedt uitdrukkelijk het hanteren van een vast bedrag. Er is geen drempel die je moet halen.

Je sociale zekerheid verhuist mee, meteen

Artikel 11, lid 3, onder a van Verordening 883/2004 wijst het aan: wie zijn werkzaamheden in een lidstaat verricht, valt onder het stelsel van die lidstaat. Waar je werkgever gevestigd is, doet niet ter zake. Werk je vanuit Spanje, dan ben je vanaf dag één Spaans verzekerd.

Voor je werkgever betekent dat iets concreets: die moet zich bij de Spaanse Tesorería General de la Seguridad Social registreren, zonder vestiging in Spanje, en jou vervolgens aanmelden. Werk je als zelfstandige, dan schrijf je jezelf in als autónomo. Blijf je nog deels in Nederland of België werken, dan komt artikel 13 in beeld: bij minstens 25 procent van je werktijd of beloning in je woonland wijst dat artikel Spanje aan, daaronder het land van je werkgever. Die 25 procent staat in artikel 14, lid 8 van Verordening 987/2009, en wordt beoordeeld over de twaalf maanden die voor je liggen.

De kaderovereenkomst telewerk lost dit niet op

Vaak volgt hier de tip dat er sinds 1 juli 2023 een kaderovereenkomst voor grensoverschrijdend telewerk bestaat waarmee je in je eigen stelsel kunt blijven. Spanje heeft die overeenkomst inderdaad ondertekend, net als Nederland en België; in Spanje is hij gepubliceerd in het staatsblad.

Alleen helpt hij hier niet, om twee redenen die er precies naast zitten. De overeenkomst geldt voor telewerk in het woonland van minder dan 50 procent van de totale werktijd. Wie echt naar Spanje verhuist en daar al zijn werk doet, zit er ver buiten. En zelfstandigen zijn er expliciet van uitgesloten. De overeenkomst is gemaakt voor de grensarbeider die twee dagen per week thuiswerkt, niet voor de emigrant.

Waarom een A1 hier niet bestaat

Het advies om "gewoon een A1 aan te vragen" hoor je vaak. Een A1 verklaart alleen welk stelsel op je van toepassing is; hij maakt dat stelsel niet. En de detacheringsregel waar zo'n verklaring meestal op steunt, artikel 12 van Verordening 883/2004, past niet op deze situatie. Die vraagt om een door de werkgever opgedragen uitzending van ten hoogste 24 maanden, terwijl jij zelf besloot te verhuizen en niet van plan bent terug te komen.

Zonder detachering en zonder werk in twee landen blijft artikel 11, lid 3 gewoon staan. Het bevoegde orgaan is dan Spaans, en er valt niets te verklaren aan een ander land. Een A1 die op onjuiste feiten is afgegeven kan worden ingetrokken, en de Spaanse premies over de tussenliggende periode komen dan alsnog bij je werkgever terecht.

De 183-dagenregel doet hier niets

Dit is de regel waar iedereen naar wijst en het is precies de regel die in deze situatie leegloopt.

Je Spaanse belastingplicht volgt uit artikel 9, lid 1 van de Spaanse inkomstenbelastingwet: meer dan 183 dagen in het kalenderjaar, waarbij korte afwezigheden gewoon meetellen tenzij je fiscale woonplaats elders bewijst. Er staat een tweede, zelfstandige grond naast: wie de kern van zijn economische belangen in Spanje heeft, is er ook zonder die 183 dagen belastingplichtig.

Ben je eenmaal Spaans inwoner, dan kijk je naar het belastingverdrag. Arbeidsinkomen staat in artikel 16 van het verdrag met Nederland uit 1971 en in artikel 15 van het verdrag met België uit 1995. Beide hebben dezelfde opbouw: het loon is alleen belastbaar in de woonstaat, tenzij de dienstbetrekking in de andere staat wordt uitgeoefend. Jij oefent hem uit in Spanje, en dat ís je woonstaat. De uitzondering wordt dus niet geraakt, en de 183-dagentoets die daarin zit komt nooit aan bod. Spanje heft over je volledige loon, vanaf de eerste dag.

Twee kleine verschillen tussen beide verdragen zijn wel de moeite waard: het Nederlandse verdrag telt die 183 dagen per belastingjaar, het Belgische per willekeurige periode van twaalf maanden.

Loonheffing: Nederland en België lopen hier uiteen

Voor een Nederlandse werkgever is de uitkomst helder. Artikel 2, lid 3 van de Wet op de loonbelasting bepaalt dat het eerste lid niet geldt voor wie niet in Nederland woont en zijn dienstbetrekking geheel buiten Nederland vervult. Je valt dan buiten de loonbelasting. Er zijn drie uitzonderingen: bestuurders en commissarissen van een in Nederland gevestigd lichaam, dienstbetrekkingen bij een Nederlandse publiekrechtelijke rechtspersoon, en uitzendingen op grond van een verdrag waarbij Nederland partij is.

België regelt het anders, en dat wordt vaak over het hoofd gezien. Artikel 228, §2, 6° WIB 92 brengt bezoldigingen ten laste van een rijksinwoner of een binnenlandse vennootschap binnen de belasting van niet-inwoners, zonder de eis dat het werk in België wordt verricht. De vrijstelling komt dus niet uit de Belgische wet zelf maar uit artikel 15 van het verdrag. Praktisch gevolg: ga er niet vanuit dat de bedrijfsvoorheffing vanzelf stopt, en laat de werkgever de inhouding voorleggen aan de FOD Financiën voordat hij hem staakt.

Uitschrijven, en wanneer je fiscaal echt weg bent

In Nederland schrijf je je uit bij de gemeente als je naar verwachting minstens twee derde van het komende jaar buiten Nederland verblijft. De aangifte doe je vóór vertrek, in een venster van vijf dagen ervoor. In België is het strenger geregeld: de aangifte van vertrek naar het buitenland moet uiterlijk de dag vóór het vertrek gebeuren.

Uitschrijven is alleen niet hetzelfde als fiscaal vertrekken. Artikel 4 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen zegt dat waar iemand woont "naar de omstandigheden" wordt beoordeeld; de uitschrijving is bewijs, geen toets. In België werkt de inschrijving in het Rijksregister als een weerlegbaar vermoeden, en geldt bovendien dat de fiscale woonplaats van gehuwden en wettelijk samenwonenden wordt bepaald door waar het gezin is gevestigd. Blijft het gezin in België wonen, dan schiet je eigen uitschrijving tekort.

Het gunstige regime staat wél voor je open

Veel Nederlandstalige uitleg zegt dat het Spaanse impatriadosregime, in de volksmond het Beckham-regime, alleen geldt voor houders van het teletrabajo-visum. Dat is niet juist, en het kost mensen geld.

Artikel 93, lid 1, onder b van de Spaanse inkomstenbelastingwet noemt uitdrukkelijk het geval waarin de verhuizing niet door de werkgever is opgedragen en het werk op afstand wordt verricht via uitsluitend digitale middelen. Het visum wordt daarna genoemd met de woorden "en particular", als voorbeeld, niet als voorwaarde. Als EU-burger heb je dat visum niet nodig en kun je het ook niet krijgen, en dat sluit je dus niet uit.

Het regime betekent 24 procent over arbeidsinkomen tot €600.000 en 47 procent daarboven, gedurende het jaar van verhuizing plus de vijf volgende jaren. Voorwaarde is dat je de vijf voorafgaande belastingjaren geen Spaans inwoner was. Twee waarschuwingen horen erbij: je mag geen inkomen hebben dat als Spaanse vaste inrichting kwalificeert, en het regime is gebouwd rond een dienstbetrekking, zodat de zelfstandige die vanuit Spanje buitenlandse klanten factureert er in de regel buiten valt.

En je werkgever?

De vraag die het minst wordt gesteld en het meest kan kosten: schept jouw thuiswerkplek een vaste inrichting voor je werkgever in Spanje? De OESO heeft het commentaar hierover in november 2025 herschreven en de oude passages geschrapt. De nieuwe lijn kent een drempel: werkt iemand minder dan 50 procent van zijn tijd vanuit die plek, dan is het in beginsel geen vaste inrichting. Daarboven telt of de werkgever een commerciële reden heeft voor jouw aanwezigheid in Spanje. Puur het behouden van een goede werknemer, of kosten besparen, is dat niet.

Dat pleit in het voordeel van wie om privéredenen verhuisde. Maar beide verdragen dateren van vóór dat commentaar, uit 1971 en 1995, en of latere OESO-uitleg zomaar op een oud verdrag mag worden toegepast is een echte discussie. Zodra je Spaanse klanten gaat bedienen kantelt het beeld sowieso.

Veelgestelde vragen

Heb ik een visum of vergunning nodig?
Nee. Als EU-burger volstaat inschrijving in het Registro Central de Extranjeros. Het digital nomad visum is er voor niet-EU-burgers.

Kan ik in het Nederlandse of Belgische stelsel blijven?
Niet als je al je werk vanuit Spanje doet. De kaderovereenkomst telewerk vraagt om minder dan 50 procent telewerk en sluit zelfstandigen uit; de detacheringsregel vraagt om een uitzending door de werkgever van hooguit 24 maanden.

Blijft mijn werkgever loonheffing inhouden?
Een Nederlandse werkgever stopt daarmee zodra je niet meer in Nederland woont en de dienstbetrekking geheel buiten Nederland wordt vervuld. Voor een Belgische werkgever ligt het anders; laat dat vooraf bevestigen.

Hoeveel dagen mag ik in Spanje zijn voordat het uitmaakt?
Die vraag gaat langs de kern heen. Zodra je hier woont en werkt, heft Spanje ongeacht het aantal dagen, en de kern van je economische belangen is een zelfstandige grond.

Ik heb ook een woning in Spanje die ik verhuur.
Dan verandert er ook iets aan die aangifte zodra je inwoner wordt. Het niet-ingezetenenregime staat in belasting op een tweede woning in Spanje.

Krijg ik een verblijfskaart?
Je krijgt een certificado de registro, geen TIE. Het verschil, en wat je partner van buiten de EU wél krijgt, staat in de TIE-kaart in Spanje.

Waarom Buenaley?

Buenaley is een Spaans advocatenkantoor dat Nederlandse en Belgische cliënten begeleidt. Bij remote werken kijken wij eerst naar de sociale zekerheid, want dat is de verplichting die als eerste ontstaat en het laatst wordt opgemerkt.

• Registratie van je buitenlandse werkgever bij de Spaanse sociale zekerheid, zonder vestiging hier
• Beoordeling of het impatriadosregime haalbaar is, en tijdig gekozen
• Het risico op een vaste inrichting vooraf in kaart, niet achteraf
• Vaste prijs, vooraf afgesproken, en Nederlandstalig contact

Verhuisplannen met een werkgever die meegaat, of al een paar maanden hier zonder dat er iets geregeld is? Leg de situatie voor, dan hoor je wat er per direct moet gebeuren en wat kan wachten. Of begin bij de NIE-pagina.