Zorgverzekering in Spanje voor gepensioneerden

Wie met pensioen naar Spanje verhuist, krijgt bij de zorgverzekering vaak te horen dat je een Spaanse privéverzekering moet afsluiten. Voor de meeste Nederlandse en Belgische gepensioneerden klopt dat niet. Zij blijven via hun eigen land verzekerd, met een S1-formulier, en krijgen Spaanse publieke zorg. Voor Nederlanders is dat geen keuze maar een wettelijke plicht, met een eigen bijdrage die van het woonland afhangt.

Welke verzekering geldt na de verhuizing

Wie in Spanje woont, valt voor zorg onder het Spaanse stelsel. Voor een gepensioneerde die alleen een Nederlands of Belgisch pensioen heeft, betaalt het land dat het pensioen uitkeert. Het S1-formulier regelt dat: je registreert het in Spanje bij de sociale zekerheid (INSS) en krijgt dan Spaanse publieke zorg op dezelfde voorwaarden als een Spaanse gepensioneerde.

Of je in Nederland verzekerd blijft, hangt niet af van je uitschrijving maar van waar je feitelijk woont, naar de omstandigheden beoordeeld. Wie echt in Spanje woont, is niet meer gewoon Nederlands verzekerd, ook als hij de uitschrijving vergeet.

Nederland: aanmelden bij het CAK is verplicht

Een Nederlandse gepensioneerde met AOW of pensioen die in Spanje gaat wonen, moet zich aanmelden bij het CAK. Dat staat in de Zorgverzekeringswet; het is dus geen keuze. Het CAK geeft het S1-formulier af en int een bijdrage, bestaande uit de inkomensafhankelijke bijdrage en een vast deel, vermenigvuldigd met de woonlandfactor. Voor Spanje is die factor in 2026 0,4408. Je betaalt dus iets minder dan de helft van wat je in Nederland zou betalen. Wie zich te laat aanmeldt, krijgt de bijdrage over de gemiste periode alsnog in rekening gebracht.

België: je blijft bij je ziekenfonds

Een Belgische gepensioneerde met alleen een Belgisch pensioen behoudt volgens het RIZIV alle rechten op de Belgische ziekteverzekering. Je blijft aangesloten bij je ziekenfonds en kunt voor zorg in België terecht op dezelfde voorwaarden. Twee punten om te weten:

• de ZIV-bijdrage van 3,55% op je pensioen wordt verder ingehouden, tenzij je in Spanje verzekerd bent via een Spaans pensioen of werk;
• de solidariteitsbijdrage stopt zodra je in een ander land van de Europese Economische Ruimte woont.

Een privéverzekering: voor de verblijfsregistratie niet nodig

Voor de registratie als inwoner vraagt Spanje een ziektekostenverzekering. De Spaanse regels aanvaarden dat een gepensioneerde daaraan voldoet met een bewijs van het land dat het pensioen betaalt. Het geregistreerde S1-formulier volstaat dus. Een aanvullende privépolis kan handig zijn, bijvoorbeeld voor kortere wachttijden, maar is voor het verblijf niet vereist. Zie residencia aanvragen in Spanje.

De Europese zorgpas is niet voor wie er woont

De Europese ziekteverzekeringskaart is voor een tijdelijk verblijf. Voor de registratie als inwoner aanvaardt Spanje hem alleen van studenten. Voor overwinteraars is het een ander verhaal; zie overwinteren in Spanje.

Het Spaanse alternatief: de convenio especial

Wie geen recht heeft op publieke zorg, kan na een jaar verblijf instappen in de Spaanse publieke zorg via de convenio especial: €60 per maand onder de 65, €157 vanaf 65, en regio's mogen meer vragen. Wie een S1 heeft, komt daarvoor niet in aanmerking.

Vragen die we krijgen

Wat als ik nog niet met pensioen ben?
Dan geldt het S1 niet en valt je verzekering onder de regels voor werk of voor niet-actieven. Zie verhuizen naar Spanje.

Heb ik een NIE nodig?
Ja, het staat op je registratiecertificaat en je hebt het nodig voor de sociale zekerheid. Zie wat is een NIE-nummer.

Waarom Buenaley?

Buenaley is een Spaans advocatenkantoor dat Nederlandse en Belgische cliënten begeleidt. Voor gepensioneerden die naar Spanje verhuizen, nemen wij twee dingen uit handen, in deze volgorde.

Het eerste is het NIE en de registratie als inwoner, met het S1 als bewijs van verzekering. Dat regelen wij via onze NIE-dienst.

Het tweede is de woning: eerst huren of direct kopen, met de controles vooraf.

• NIE-aanvraag vanuit Nederland of België
• Afspraak en dossier voor de registratie als inwoner
• Registratie van het S1 bij de Spaanse sociale zekerheid
• Huurcontract gecontroleerd vóór ondertekening
• Aankoopbegeleiding als je koopt

Met pensioen naar Spanje? Laat weten wanneer en waar, dan hoor je wat er vooraf geregeld moet zijn. Of begin met de NIE-aanvraag.